Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu (TGK), 30. Başkanlar Kurulu Toplantısı’nı Kocaeli’nde gerçekleştirdi. 17-19 Nisan 2026 tarihleri arasında düzenlenen toplantıda, medya sektörünün güncel gelişmeleri, yerel basının ekonomik ve yapısal sorunları, basın özgürlüğü ve dijital dönüşüm süreci çok yönlü olarak masaya yatırıldı.
Meslek Yasası ve Sektörel Standartların Eksikliği
Toplantının ardından yayımlanan Sonuç Bildirgesinde, gazetecilik mesleğini tanımlayan ve mesleki standartları belirleyen yasal düzenlemenin yokluğunun, sektörün temel eksikliklerinden biri olduğu vurgulandı. Özellikle mesleğe giriş kriterlerinin belli olmaması nedeniyle, gazeteciliğin denetimsiz biçimde yapılabildiği; bunun da mesleğin niteliğini düşürdüğü ve etik ihlallerin arttığı ifade edildi. Dijital medyanın yaygınlaşmasıyla sorumsuz içerik üretiminde yaşanan artışa dikkat çekilirken, gazetecilik mesleğini açık şekilde tanımlayan bir Gazetecilik Meslek Yasası’nın ivedilikle hazırlanması gerektiği belirtildi.
Yerel Basının Ekonomik Zorlukları ve Destek İhtiyacı
Bildirgeye göre, yerel basının ekonomik sürdürülebilirliği ciddi risk altında bulunuyor. Resmî ilan ve reklam gelirlerinin yerel basın için hayati önemde olduğu ifade edilirken, son yıllarda ilanların birleştirilmesi, yayın zorunluluğunun kaldırılması ve doğrudan temin yöntemlerinin artması nedeniyle gelirlerde önemli düşüşler yaşandığı belirtildi. Ayrıca, ilanlardan alınan %15’lik komisyon oranının sektör üzerinde mali baskı oluşturduğuna dikkat çekildi.
Komisyon oranlarında indirim, ilan kesme cezalarının son çare olarak uygulanması ve doğrudan temin uygulamalarının sınırlandırılması önerildi. Yerel basının korunması için adil ve dengeli bir ilan dağıtım sisteminin oluşturulmasının önemi de bildirgede yer aldı.
Basın Özgürlüğü ve Yasal Düzenlemeler
Bildiride, basın ve ifade özgürlüğü önündeki yasal ve fiili engellerin, demokratik toplum açısından riskler doğurduğu ifade edildi. Türk Ceza Kanunu ve Terörle Mücadele Kanunu’ndaki bazı maddelerin gazeteciler üzerinde baskı yarattığı, bunun da oto-sansüre neden olduğu kaydedildi. Ayrıca, 7418 sayılı ve kamuoyunda “Dezenformasyon Yasası” olarak bilinen düzenlemenin uygulamada gazeteciler üzerinde baskı oluşturduğu, bu yasanın yeniden değerlendirilmesi gerektiği bildirildi.
Artan Maliyetler ve Finansal Teşvikler
Kağıt, baskı, enerji ve personel giderlerindeki artışın, mevcut gelirlerle karşılanmasının zorlaştığı; resmî ilan fiyat artışlarının ise enflasyon karşısında yetersiz kaldığı belirtildi. Yüksek kredi faizleri nedeniyle finansmana erişimin zorlaştığı; mevcut desteklerin ise sektörel ihtiyaçları karşılamadığı vurgulandı. Bu nedenle, yerel basına yönelik düşük faizli kredi ve teşvik programlarının hayata geçirilmesi gerekliliği öne çıktı.
Yerel Basının Demokratik Rolüne Vurgu
Bildirgenin genel değerlendirme bölümünde, yerel basının demokratik denetim ve toplumsal bilgilendirme açısından vazgeçilmez olduğu vurgulandı. Ekonomik ve yapısal baskıların, kamuoyunun doğru bilgiye erişimini tehdit ettiği; yerel denetim mekanizmalarının zayıflamasının ise demokratik düzeni olumsuz etkilediği belirtildi. TGK, yerel basının güçlendirilmesi, basın özgürlüğünün güvence altına alınması ve mesleki standartların yükseltilmesi için tüm yetkilileri sorumluluk almaya davet etti.
